Giriş ve takrîb davası
مسألة التقية
Takiyye Meselesi
Bizimle onlar arasında samimi ve ihlâslı bir karşılıklı icabetin önündeki engellerin ilki, onların “takiyye” dedikleri şeydir.1 Zira bu, onlara bize içlerinde gizlediklerinden başkasını göstermeyi mubah kılan dinî bir akidedir. Böylece aramızdaki temiz kalpli kimse, onların anlaşma ve yakınlaşma arzusu diye kendisine gösterdikleri şeye aldanır. Hâlbuki onlar bunu ne isterler, ne buna razı olurlar, ne de bunun için çalışırlar;2 ancak takrîbin bir taraftan gelmesi, diğer tarafın ise kendi uzletinde kalıp oradan kıl payı bile kıpırdamaması şartıyla… Eğer onlardan takiyye rolünü oynayanlar, bize doğru birkaç adım attıklarına bizi ikna etmeyi başarsalar bile, havassıyla avamıyla Şîanın bütün kitlesi bu komedinin oyuncularından ayrı durur ve kendi adına konuşanların, kendi adına konuşma hakkına sahip olduklarını kabul etmez.
(Tetimme)
Şeyh Muhammed Nasîf —Allah Teâlâ ona rahmet eylesin— burada takiyye meselesine dair şöyle bir açıklama yapmıştır:
“Takiyye ancak hak üzere sebat edememekten korkan ve insanlar için örnek olma mevkiinde bulunmayan zayıflar için caizdir; bunlar ruhsatla amel edebilirler. Hidayet önderi imamlardan azim sahibi olanlar ise azîmetle amel ederler; ezaya katlanır, sebat gösterir ve Allah yolunda başlarına gelene sabrederler. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashâbı, Kur’ân’ın da şahitlik ettiği gibi izzet sahibi kimselerdi: ‘İzzet ancak Allah’ın, Resûlü’nün ve mü’minlerindir; fakat münafıklar bilmezler.’ (Münâfikûn, 8). Dolayısıyla Ali ve İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ gibi onun has ashâbından olan izzet sahiplerinin, takiyyeye sarılacak derecede münafık veya zelil olmaları caiz değildir. İbn Teymiyye —Şeyhülislâm’ın dedesi Mecdüddîn— şöyle der: ‘Bilakis bu, Râfızîlerin vasfıdır. Onların iç gömleği zillet, dış elbisesi nifak ve takiyye, sermayeleri de yalan ve yalan yeminlerdir. Ca’fer es-Sâdık’ın “Takiyye benim dinim ve atalarımın dinidir” dediğini söyleyerek ona iftira ederler. Hâlbuki Allah Ehl-i Beyt’i bundan tenzih etmiş ve onları buna muhtaç kılmamıştır. Onlar insanların en doğru sözlüleri ve imanı en büyük olanlarıydı. Onların dini takvâdır, takiyye değil.’” (Nakil burada sona erdi.)
Elbânî de onun bu sözlerine —“Ancak onlardan gelecek bir tehlikeden sakınmanız hâli müstesna” (Âl-i İmrân, 28) âyet-i kerîmesini delil getiren birine cevap olarak— şöyle bir açıklama ekledi:
“Ta’lik sahibi, bir âlim olarak, Şîanın nazarında aramızdaki ihtilaflı mühim meseleye işaret ediyor. Onlar diyorlar ki: Ali b. Ebî Tâlib ilk halifedir; fakat Ebû Bekir, Ömer ve Osman ona zulmettiler, ona tecavüz ettiler ve hilâfeti zorla ondan aldılar. Ehl-i Sünnet ise der ki: Bu nasıl olur? Ali b. Ebî Tâlib insanların en cesuru değilse bile, şüphesiz en cesurlarındandır. Öyleyse kahramanların efendisi olduğu hâlde, rızası hilâfına elinden alınan bu hak karşısında nasıl sustu? Cevap: Takiyye, takiyye! Her sapıklıklarını ‘takiyye’ kelimesiyle örterler. O da onlara şöyle reddiye veriyor: Resûl aleyhissalâtü vesselâm’ın büyük ashâbından olan Ali ve —sahâbîlerinden sayılması itibarıyla— İbn Abbâs gibi zatların, Şîanın iddia ettiği üzere zalimlere boyun eğen, alçalan, teslim olan zelil kimseler olmaları caiz değildir. Bilakis Allah Teâlâ’nın buyurduğu gibidir: ‘İzzet ancak Allah’ın, Resûlü’nün ve mü’minlerindir; fakat münafıklar bilmezler.’”
Hâşiyeler
- 1Elbânî
[Elbânî der ki: Şîada, meselelerinin pek çoğunu üzerine bina ettikleri ve “takiyye” denilen bir mesele vardır.]
- 2Elbânî
[Elbânî der ki: Burada takiyyeye dair insanı aynı anda hem güldüren hem ağlatan bir misal var. Günümüz yazarlarından birinin Şiî fıkhına dair “Namazın Haramları” başlıklı küçük bir kitabını okudum. Şöyle diyor: “Kabz, takiyye hariç.” Yani namazda kabz —sağ eli sol elin üzerine koymak— namazın haramlarındandır; takiyye hâli müstesna. Korkunç bir şey! Yani Şiînin sağ elini sol elinin üzerine koyması haramdır, takiyye hâli hariç. Sanki kendi fertlerine şöyle diyorlar: “Şiîlerle namaz kılarken sağ eli sol elin üzerine koymanız haramdır; Ehl-i Sünnet’le kılarken ise caizdir.” Niçin? Onları aldatmak ve onların önünde mezhebinizin Şîa olduğunu belli etmemek için. İşte takiyye budur.]